Ocak 2019’da mutfak
giderlerinde sebze ve meyve fiyatlarındaki yüksek oranlı artışlar cebimizi
yaktı.
Ocak 2019’da mutfak
harcaması bir önceki aya göre yüzde 1.13 oranında arttı.
Mutfaktaki yıllık artış
ürün bazında yüzde 36.61seviyesinde gerçekleşti.
Aynı dönemde
mutfaktaki yıllık enflasyon ise yüzde 29.54 düzeyinde gerçekleşti.
Gıda harcamasında
meydana gelen aylık yüzde 1.13’lik artış aile bütçesinde bir önceki aya göre
yaklaşık 22 TL ek yük getirdi.
Buna göre Ocak 2019’da
Zonguldak’ta yaşayan 4 kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması 1.961,79 TL
oldu.
Geçtiğimiz yıl Ocak
2018 döneminde ise mutfak harcaması aylık bazda yüzde 0.86, yıllık bazda yüzde 13.41
oranında artmıştı. Aynı dönemde mutfak gideri
ise 1.514,40 TL olmuştu.
Ocak 2019’da bir
önceki aya göre fiyatlarda yaş sebze ve meyvedeki yüzde 100’leri bulan yüksek
oranlı artışlar damga vurdu. Hayvansal gıdalar ve diğer ana besin gruplarındaki
fiyat durgunluğu enflasyonun yüksek oranlı çıkmasını engelledi.
Ocak 2019-Aralık 2019
dönemini kapsayacak olan ve geçtiğimiz günlerde 2.020,00 TL olarak belirlenen
yeni asgari ücretten, gıda harcaması
sonrasında asgari ücretlinin elinde 59 TL kalıyor.
Asgari ücretli aldığı
bu ücret ile gıda harcamasının yanı sıra birlikte konut, eğitim, giyim vb.
zorunlu giderleri karşılamak zorunda.
Ailelerin gıda harici
zorunlu giderleri olan; yakacak, barınma, giyim, ulaşım, eğitim, kültür, sağlık
gibi zorunlu giderleri dikkate alındığında içinde bulundukları yaşam koşulları
net olarak ortaya çıkıyor.
Genel Maden İşçileri
Sendikası Araştırma Birimi’nin her ay yaptığı 1 çalışan, bir ev hanımı eş ve 2
çocuktan oluşan çekirdek madenci ailesini kapsayan Gıda Harcaması Araştırmasını
oluşturan harcama gruplarında Ocak 2019’da şu değişimler gözlemlendi.
Süt ürünleri grubu; Bu
grupta ocak ayında fiyatlarda önemli bir değişim görülmedi. Bu grupta ortalama
fiyat artışı binde 10 dolaylarında kaldı. Bu grupta ürün bazında koyun
peynirinde yüzde 3’lük bir artış tespit edildi. Diğer ürünlerde artış tespit
edilemedi.
Et ürünleri grubunda Ocak
ayında da bir önceki ayda olduğu gibi kırmızı et ürünlerindeki durgunluk devam
etti. Kırmızı et ürünleri grubunda sadece kuzu but ve kuzu pirzolada yüzde 1.56
dolaylarında artış tespit edildi. Kırmızı et grubundan olan sakatat ürünlerinde
de bir önceki aya göre değişim görülmedi.
Ailelerin en fazla
tükettiği tavuk ürünleri fiyatlarında ise Ocak ayında yüzde 16 oranında bir
artış tespit edildi. Tavuk etindeki bu artış grup ortalamasına yüzde 0.85
oranında etki yaptı. Yumurta fiyatlarında Aralık ayında önemli bir değişim
tespit edilmedi.
Bakliyat ve Tahıllar
grubu; Bakliyat grubunda Ocak ayında istikrarsız bir fiyat değişimi
gözlemlendi. Bazı ürünlerin fiyatı düşerken, bazı ana ürünlerde de önemli
artışlar görüldü. Bu grupta ortalama fiyat artışı yüzde 2.43 civarında oldu. Tahıllar
grubunda ortalama artış yüzde 5.24 civarında olurken, gıda harcamasına 0.24
oranında bir artış etkisi getirdi.
Ocak 2019 da özellikle
sebze fiyatlarındaki yüzde 100’leri bulan fiyat artışları ülkenin en önemli
gündemlerinden biri oldu. Özellikle yaz sebzesi olan ve turfanda olarak
yetiştirilen domates, biber, patlıcan gibi sebzelerdeki ay içinde yüzde
150’leri bulan dalgalı fiyat artışları ülkenin siyasi gündeminde de ilk
sıralarda yer aldı. Sebze grubundaki ortalama fiyat artışı yüzde 32.45 oranında
oldu. Bu oran son yılların en yüksek oranlı artışı oldu. Bazı sebze ürünlerinde
Ocak ayında ortalama fiyat artışları şöyle oldu. Dolmalık biber yüze 98, sivri
biber yüzde 98, domates yüzde 39, taze fasulye yüzde 61, patlıcan yüzde 80,
kabak yüzde 41, ıspanak yüzde 21, kıvırcık marul yüzde 18, kuru soğan yüzde 52,
patates yüzde 43, fiyatı gerileyen ürünler ise karnabahar yüzde 18, kereviz
yüzde 6, lahana yüzde 5, fiyatı değişmeyen bazı ürünler ise havuç, roka, turp,
sarımsak sayılabilir.
Meyve grubu, bu grupta
da bir önceki aya göre fiyatı artan ürünler yüzde 10 elma, yüzde 25 mandalina,
yüzde 21 muz ve yüzde 27 oranı ile nar oldu. Bu grupta ortalama fiyat artışı
yüzde 5.63 oranında gerçekleşti.
Yağlar ve yağlı
tohumlar grubu; Bu grupta bir önceki aya göre fiyatlarda önemli değişim
görülmedi.
Ocak 2019’da şekerli
ürünler, Kuruyemiş, baharatlar grubu ve Çaylar grubunda fiyat değişimleri
görülmedi.
Sebzelerdeki yüksek
oranlı artışın etkisi konserve grubunda önemli fiyat artışları getirdi.
Özelikle kış mevsiminde en çok tüketilen ürünlerde yüzde 20’lere varan artışlar
tespit edildi. Bu grubun ortalama fiyat artışı yüzde 5 oranında oldu.
2019 Ocak ayında ailenin; gıdanın yanı sıra kira,
yakacak, giyim, ulaşım, sağlık, eğitim, kültür ve eğlence gibi zorunlu
harcamalarını da kapsayan asgari geçim düzeyi, diğer bir deyişle Yoksulluk
Sınırı aylık 56,32 TL artış ile 5.028,87 TL oldu.
Dört Kişilik Ailenin Aralık 2018 Gıda Harcaması
Tablosu
|
Aile grubu
|
Aralık 2017
|
Ocak 2018
|
Kasım 2018
|
Aralık 2018
|
Ocak 2019
|
|
Yetişkin işçi
|
417,82
|
421,00
|
539,22
|
540,35
|
546,46
|
|
Yetişkin Kadın
|
337,37
|
340,00
|
436,00
|
437,00
|
442,00
|
|
15-19 Yaş Grubu Çocuk
|
428,00
|
431,25
|
551,17
|
552,32
|
558,56
|
|
4-6 Yaş Grubu Çocuk
|
319,73
|
322,15
|
409,27
|
410,13
|
414,77
|
|
TOPLAM
|
1.502,00
|
1.514,40
|
1.935,66
|
1.940,00
|
1.961,79
|
